Metro

cykl: moje miejsca w Atenach

Melina Cafe

Czy metro może być ulubionym miejscem w jakimś mieście? Czy to w ogóle możliwe? Moja odpowiedź brzmi: tak! Jednym z ulubionych moich miejsc w Atenach jest właśnie tamtejsze metro.

Metro w Atenach
Plan trzech linii ateńskiego metra [zdjęcie ze strony: www.athensmarathon.net]

W Atenach linie metra są trzy. Ta najstarsza, z 1904 roku (kilkakrotnie modernizowana) tak naprawdę metrem nie jest: to kolejka elektryczna [elektriko/ISAP], która nazywana jest linią nr 1 metra (kolor zielony).
Budowę pozostałych dwóch linii: czerwonej (nr 2) i niebieskiej (nr 3) rozpoczęto w początkach lat 90-tych XX wieku, ale dopiero w 2000 roku pociągi tych linii zaczęły kursować, w sposób znaczący poprawiając sytuację komunikacyjną w tonących w wiecznych korkach Atenach. Przez całe lata główny ateński plac, Syntagma, z powodu budowy był rozkopany: z takim widokiem wprost się oswoiłam i niemałym zaskoczeniem było obejrzenie Placu Syntagma po zakończeniu robót: jest pięknie!
Roboty budowlane trwały długo: niejednokrotnie ekipy budowlane znajdowały pod ziemią pozostałości z czasów starożytnych, stąd prace wymagały szczególnej uwagi, ostrożności, ciągłego nadzoru archeologów i specjalnych komisji. To wszystko oczywiście wydłużało prace.
Nadal rozbudowywane linie nr 2 i 3 są nowoczesne: eleganckie pociągi wyposażone są w klimatyzację, a zapowiedzi poszczególnych stacji i możliwości przesiadkowe słyszymy w dwóch językach: greckim i angielskim. Ateny wciąż inwestują w pociągi metra linii 2 i 3: już widać kilka ich rodzajów, a różnica pomiędzy najstarszymi a ostatnio kupowanymi jest znacząca, szczególnie dla osób interesujących się aspektami technicznymi. W ostatnich miesiącach powymieniano również bramki, przy których znajdują się czytniki biletowe – ta duża inwestycja była sporym utrudnieniem dla życia codziennego Ateńczyków: okresowo zamykano poszczególne stacje metra.

Metro w Atenach   Metro w Atenach   Metro w Atenach
Nowoczesne stacje metra niebieskiego - od lewej: Agia Paraskevi, Syntagma, Egaleo

Linia zielona łączy Pireus z odległą dzielnicą Kifisja, a pociągi tej linii nie jeżdżą pod ziemią. Pociągi te różnią się w zasadniczy sposób od składów linii nr 2 i 3: są stare, słabo klimatyzowane, poniszczone, często pomalowane przez graficiarzy. Kiedy usiąść w którejś z licznych kafeterii bądź tawern przy ulicy Adrianou na Monastiraki – niezależnie od spoglądania w stronę Akropolu można również spoglądać na przejeżdżające tuż obok pociągi linii zielonej.

Metro w Atenach
Metro w Atenach   Metro w Atenach
Pociągi linii zielonej: wzdłuż ulicy Adrianou, na stacji Tissijo i na stacji Omonia

Linia czerwona łączy dzielnicę Elliniko z również odległą dzielnicą Anthoupoli.
Linia niebieska, najdłuższa, łączy dzielnicę Agia Marina z lotniskiem i tu w części za stacją Dukissis Plakentias metro staje się już kolejką naziemną.
Stacje metra zielonego wyraźnie różnią się od tych nowych: mnie duża ich część przypomina niektóre stacje Warszawskiej Kolejki Dojazdowej jeżdżącej do Milanówka i Grodziska. Powstały w Pireusie w 2-giej połowie XIX wieku budynek, w którym mieści się stacja końcowa linii zielonej może się spodobać, podobnie jak stara stacja metra Monastiraki (z zachowanymi tablicami z dawną nazwą: Monastirion), zupełnie odmienna od części nowej, pobudowanej dla linii niebieskiej, jak i stara stacja Omonia z wyłożonymi słonecznymi, bo w kolorach żółto-pomarańczowych kafelkami – ścianami czy Tissijo ozdobiona interesującymi rycinami ukazującymi dawne Ateny.

Metro w Atenach   Metro w Atenach
Metro w Atenach   Metro w Atenach
Stacje linii zielonej: Pireus, Monastiraki, Omonia, Tissijo

Są takie cztery stacje w Atenach, na których linie metra się krzyżują, usprawniając poruszanie się po mieście:
  • Syntagma: to skrzyżowanie metra niebieskiego z czerwonym;
  • Monastiraki: skrzyżowanie metra niebieskiego z zielonym;
  • Omonia i Attiki: skrzyżowanie metra czerwonego z zielonym.
Od lat powtarzam (co niektórych silnie dziwi), że ateńskie metro to coś, co może się spodobać i co należy uwzględnić w swoich wakacyjnych planach zwiedzając Ateny. Niektóre ze stacji są tak ładne i interesujące, że szkodą byłoby na nie nie zajrzeć.
Na niektórych stacjach urządzono wystawy, gdzie zgromadzono szereg eksponatów znalezionych w czasie budowy metra. Takie wystawy możemy oglądać na między innymi stacjach: Syntagma, Monastiraki, Dafni, Kerameikos, Agia Marina, Acropoli, Egaleo, Cholargos. Te wystawy dużo mówią o czasach dawnych zwłaszcza, że eksponaty w gablotach zostały popodpisywane.
Metro w Atenach   Metro w Atenach
Stacje niebieskiej linii – od lewej: Agia Marina i Egaleo

Przy niektórych stacjach jak Syntagma czy Eleonas możemy obejrzeć nienaruszone przez ekipy budowlane czy to fragmenty rzymskiej łaźni (Syntagma) czy antycznego mostu (Eleonas) – z powodu ich odkrycia trasy metra zostały nieznacznie przesunięte.
Metro w Atenach   Metro w Atenach
Stacja Eleonas (niebieska linia)

Część stacji linii czerwonej i niebieskiej ma zupełnie inny charakter: tu dekoracjami są prace artystów, a takie prace jak drzewa na stacji Etniki Amyna, parasolki na stacji Syntagma czy zwisające z sufitu stacji Dukissis Plakentias duże kamienie doprawdy mogą się podobać.

Metro w Atenach   Metro w Atenach
Stacje linii niebieskiej – od lewej: Etniki Amyna i Dukissis Plakentias

Oglądając stacje metra wzrok zatrzymamy na dekoracjach mniejszego rozmiaru i przybierających zupełnie inne formy oraz różnego typu malowidła na ścianach: te obejrzymy między innymi na stacji Metaksourgijo czy Katehaki.

Metro w Atenach   Metro w Atenach
Od lewej: stacja Metaksourgijo (czerwona linia) i Katehaki (niebieska linia)

Zaskoczeniem mogą być rzeźby znajdujące się na peronie stacji Etniki Amyna, krzesełka koloru czerwonego w kształcie siedzących mężczyzn na stacji Statmos Larissis, a wielbiciele Meliny Merkouri z pewnością dobrze będąc się czuć na stacji Acropoli: to tu ze ścian po obu stronach peronów spogląda na pasażerów Ostatnia Grecka Bogini.

Metro w Atenach   Metro w Atenach
Stacje linii czerwonej – od lewej: Statmos Larissis i Acropoli

Poruszanie się ateńskim metrem znacznie ułatwiają tablice znajdujące się przy schodach prowadzących na perony: zawierają listę wszystkich stacji danej linii, a te, które już za nami – oznaczone są wyblakłym kolorem, dzięki czemu wiemy, w którą stronę mamy jechać (te stacje, które przed nami oznaczone są kolorem intensywnym).
Metro w Atenach   Metro w Atenach


Przez kilka ostatnich lat na monitorach zainstalowanych na stacjach metra pokazywana była prognoza pogody na dzień bieżący oraz 3 kolejne dni: zawsze się temu przyglądałam, bo zwyczajnie mi się to podobało. W górnej części ekranu można było przeczytać, kto danego dnia obchodzi w Grecji imieniny: wymienionych było kilka imion. Niestety, w 2016 roku niepocieszona zauważyłam, że z monitorów zniknęła prognoza pogody, a zastąpiły ją reklamy… Szkoda! Mam wielką nadzieję, że prognoza pogody powróci!

Metro w Atenach   Metro w Atenach


Metro ateńskie, jak dla mnie, jeździ doskonale: oczywiście w zależności od pory dnia kursowanie składów jest częstsze (nawet co 3-4 minuty) bądź rzadsze, pamiętać jednak należy, że metro to nie jest całodobowe, a składy niebieskiego metra jadące na lotnisko (z napisem z przodu: Airport/ Αεροδρόμιο) kursują znacznie rzadziej. Przy okienkach z biletami zazwyczaj wiszą kartki z dokładnym rozkładem jazdy tych składów. Bilety /karty kupujemy bądź w okienkach bądź w automatach – wszystko jest dokładnie pooznaczane, a informacje podane w dwóch językach: greckim i angielskim, podobnie jak tablice informacyjne. Pamiętać należy koniecznie o tym, że bilet na przejazd na lotnisko jest znacznie droższy niż ten, który kupujemy dla jazdy po mieście. Na wyświetlaczu na peronie widzimy za ile minut przyjedzie pociąg (podany jest również czas przyjazdu pociągu następnego). Odmiennie niż w Warszawie, w Atenach widziana jedna minuta oznacza, że pociąg wjeżdża na peron – w Warszawie: że zdarzy się to za minutę. Na schodach ruchomych stajemy po prawej stronie: lewa strona służy tym, którzy po schodach chodzą – nie zajmujmy im miejsca, bo spotkamy się z irytacją miejscowych. Jeśli mamy bagaż czy wózek – możemy skorzystać z wind, do których dojście jest oznakowane.

Metro w Atenach   Metro w Atenach
W oczekiwaniu na metro

Mimo zazwyczaj dużej ilości pasażerów czekających na peronach – jest coś w peronach linii czerwonej i niebieskiej, co niezwykle mnie uspokaja: sącząca się z głośników spokojna muzyka. Lubię usiąść na krzesełku i celowo przepuścić jeden pociąg albo dwa tylko po to, aby popatrzeć na tę komunikacyjną część życia mieszkańców miasta, zazwyczaj spieszących się niebywale. Najchętniej czynię to oczywiście na stacji Acropoli z uwagi na obecność Meliny Merkouri: z tej stacji mam całą galerię zdjęć o charakterze osobistym, zrobionych w ciągu minionych 10 lat.

Metro w Atenach
Z galerii zdjęć osobistych z Meliną Merkouri na stacji Acropoli [2007]

Wielkim sentymentem natomiast darzę linię zieloną: kiedy w 1989 roku mieszkałam w Atenach i przeprowadziłam się z dzielnicy Cholargos do dzielnicy Petralona – nią właśnie jeździłam do pracy do końcowej stacji Kifisja.
I jeszcze uwaga: zasadniczo w metrze ateńskim i na stacjach chyba jednak nie wolno robić zdjęć. Ja co prawda tablic zakazujących nie dostrzegam, ale kilkakrotnie już zwrócono mi uwagę: podobno względy bezpieczeństwa.
Na mojej stronie Ateny - stacje metra znajduje się galeria stacji ateńskiego metra, która jest uzupełniana – zainteresowanych do oglądania zapraszam.

Wszystkie zdjęcia, poza planem linii metra: Betaki.